HET VONNIS VAN DE OVERLEDEN COLUMNIST IS TERUGGEDRAAID “NA VERONTSCHULDIGING BIJ ERDOĞAN”
Volgens een artikel in Turkisch Minute is de recent overleden Turkse columnist en politicoloog Ahmet Turan Alkan zich hebben moeten verontschuldigen bij Turkse president Recep Tayyip Erdoğan, om niet opnieuw de gevangenis in te gaan.
Een collega-journalist zegt dat de Turkse columnist Ahmet Turan Alkan een manier werd aangeboden om te voorkomen dat hij opnieuw de gevangenis in moest door een verontschuldiging aan president Recep Tayyip Erdoğan en zijn extreemrechtse bondgenoot Devlet Bahçeli te publiceren. Daarop heeft het Hooggerechtshof op een ongebruikelijke wijze de veroordeling van hof van beroep teruggedraaid. Is te lezen op de website van Turkish Minute.
De Turkse columnist en politicoloog Alkan, die bijna twee jaar in de gevangenis doorbracht vanwege zijn columns, tijdens de hardhandig optreden tegen de media in Turkije na de couppoging, overleed op 21 januari op 72-jarige leeftijd in de provincie Bursa.
Alkan was een van de tientallen journalisten die het doelwit werden na de couppoging van 15 juli 2016, toen de Turkse autoriteiten een grootschalige repressie tegen de media lanceerden. Hij werd na de coup aangehouden en vervolgens gearresteerd op beschuldiging van terrorisme. Zijn columns in de inmiddels opgeheven krant Zaman werden als bewijsmateriaal gebruikt. De krant was onder staatstoezicht geplaatst en werd later bij nooddecreet gesloten vanwege vermeende banden met de religieus georiënteerde Gülen-beweging.
Na de couppoging beschuldigde president Recep Tayyip Erdoğan de Gülen-beweging, geïnspireerd door de in de VS overleden geestelijke Fethullah Gülen, er onmiddellijk van het complot te hebben beraamd en breidde hij de reeds ingezette repressie tegen aanhangers van de beweging aanzienlijk uit. De beweging ontkent ten stelligste elke betrokkenheid bij de couppoging of enige terroristische activiteit.
Alkan zat 709 dagen vast voordat zijn eerste vonnis werd uitgesproken. Gedurende deze periode ontkende hij herhaaldelijk de beschuldigingen en betoogde hij dat zijn vervolging een strafbaar feit was gericht tegen afwijkende meningen, en niet tegen geweldpleging.
Op 6 juli 2018, na 23 maanden in de gevangenis te hebben doorgebracht, veroordeelde de 13’e Hoge Strafrechtbank van Istanbul Alkan tot bijna negen jaar gevangenisstraf wegens “lidmaatschap van een terroristische organisatie”. Hij werd vrijgesproken van de beschuldigingen met betrekking tot zijn betrokkenheid bij de couppoging en vrijgelaten in afwachting van het hoger beroep.
De veroordeling werd in 2019 door een hof van beroep bekrachtigd, maar twee jaar later door het Hooggerechtshof vernietigd, dat oordeelde dat de zaak onvoldoende was onderzocht.
Openbare verontschuldiging van Alkan
Volgens collega columnist, professor Mümtaz’er Türköne, die naar eigen zeggen al 50 jaar bevriend was met Alkan, was die vernietiging het gevolg van een openbare verontschuldiging van Alkan.
In een interview dat op 29 januari op YouTube werd gepubliceerd, vertelde Türköne dat nadat de 16’e Strafkamer van het Hooggerechtshof in september 2020 unaniem Alkan’s gevangenisstraf van acht jaar en negen maanden voor “lidmaatschap van een terroristische organisatie” had bekrachtigd, onbekende personen Alkan benaderden met een aanbod: publiceer een verontschuldiging en je hoeft niet terug naar de gevangenis.
“Hij vroeg me om advies en zei: ‘Wat kan ik doen, dat is wat ze me vertellen'”, aldus Türköne. “Ik zei tegen hem dat als het gegarandeerd is, het niet de moeite waard is om terug naar de gevangenis te gaan.”
De verontschuldiging en de nasleep ervan
Twaalf dagen nadat de eerdere uitspraak van het hof van beroep, waarin zijn straf werd bevestigd, formeel was betekend op 24 december 2020, publiceerde Alkan op 5 januari 2021 een artikel getiteld “Hoogtepunten van een onvermijdelijke zelfkritiek”.
In het artikel schreef Alkan dat hij tijdens zijn carrière was meegesleept door een “lust voor woorden” en “de drang om geestige opmerkingen te maken” en dat hij “mensen had gekwetst, persoonlijkheden had beschadigd, en helaas behoren onze president en de heer Devlet Bahçeli daar ook toe.” Hij concludeerde: “Spijt? Ja! Verontschuldiging? Natuurlijk!”
Binnen enkele weken draaiden de gerechtelijke autoriteiten hun besluit om.
De verontschuldiging stond in schril contrast met Alkan’s eerdere uitspraken.
“Ik kan het mes dat mijn keel doorsnijdt niet likken”
Tijdens zijn laatste zitting verdedigde Alkan zich fel en verwierp hij de beschuldigingen als politiek gemotiveerd. Hij vertelde de rechters dat zijn vervolging uitsluitend gebaseerd was op zijn geschriften en neerkwam op een straf voor afwijkende meningen, en niet op enige betrokkenheid bij geweld.
“Iedereen weet dat de beschuldigingen slechts voorwendsels zijn,” zei Alkan destijds tegen de rechtbank. “De reden dat ik hier ben, is wat ik schreef over de corruptieonderzoeken van 17-25 december. Er is geen bewijs voor de aanklachten tegen mij.”
Hij beschreef zijn detentie als een daad van politieke wraak en zei dat hij zich niet zou verontschuldigen voor zijn standpunten. Hij verklaarde: “Ik kan het mes dat mijn keel doorsnijdt niet likken… verwacht geen excuses van mij.”
Ahmet Turan Alkan, geboren in Sivas in 1954, begon in 1972 aan de faculteit politieke wetenschappen van de Universiteit van Ankara en studeerde daar in 1977 af. Hij begon zijn academische carrière aan de Cumhuriyet Universiteit in 1985, waar hij zijn master en doctoraat behaalde en docent werd bij de afdeling openbaar bestuur. Hij bleef daar tot 2008 werkzaam.
