RAPPORT 2025 TURKIJE: MEER DAN 1800 MENSEN GEMARTELD EN 6700 WILLEKEURIG VASTGEHOUDEN
Volgens het “Rapport over mensenrechtenschendingen 2025” van de mensenrechten organisatie IHD zijn er in Turkije meer dan 1800 mensen gemarteld en 6700 willekeurig vastgehouden.
Ten minste 1842 mensen werden in 2025 in Turkije gemarteld of mishandeld en 6719 willekeurig vastgehouden, terwijl de druk op regeringscritici door de rechterlijke macht en de beperkingen van fundamentele vrijheden voortduurden, aldus een jaarverslag van de Vereniging voor de Mensenrechten (IHD).
Het “Rapport over mensenrechtenschendingen 2025” van de mensenrechten organisatie IHD documenteert schendingen in heel Turkije op basis van gegevens die door de vereniging zijn verzameld, evenals openbaar beschikbare informatie en gegevens van andere mensenrechtenorganisaties.
Uitholling van democratische rechten en vrijheden
De vereniging stelt dat de bevindingen in 2025, een voortdurende uitholling van democratische rechten en vrijheden en aanhoudende autoritaire trends in Turkije aantonen, waarbij de regering de rechterlijke macht en de wetshandhaving gebruikt om sociaal en politiek verzet te onderdrukken, wat resulteert in schendingen van een breed scala aan fundamentele rechten.
Hoewel de ontwikkelingen richting een vreedzame oplossing van het langdurige Koerdische conflict in Turkije hoop hadden gewekt, stelde de groep dat deze niet gepaard gingen met stappen richting meer democratisering.
Het rapport meldde dat de meeste gevallen van marteling of mishandeling plaatsvonden tijdens politie-interventies bij demonstraties, waarbij 1493 mensen werden getroffen, terwijl 185 gevangenen in gevangenissen aan soortgelijke behandelingen werden onderworpen.
Het rapport documenteerde 20 verdachte sterfgevallen in detentiecentra, waaronder 16 in gevangenissen. Twee zieke gevangenen overleden ook in ziekenhuizen tijdens hun behandeling.
De IHD meldde ook dat 6719 mensen willekeurig werden vastgehouden gedurende het jaar en 1328 mensen in voorlopige hechtenis zaten in afwachting van hun proces.
Beperkingen op de vrijheid van vergadering waren ook wijdverbreid, waarbij de autoriteiten 306 demonstraties en openbare bijeenkomsten verboden en de politie ingreep bij 268 andere. De politie arresteerde 8.477 mensen, terwijl 1.112 mensen in voorlopige hechtenis werden genomen in zaken die verband hielden met hun deelname aan demonstraties. Nog eens 1.625 mensen werden onder gerechtelijk toezicht geplaatst.
De druk op de vrijheid van meningsuiting was volgens het rapport zwaarder dan op demonstraties. Minstens 507 mensen werden gearresteerd en 109 mensen in voorlopige hechtenis genomen in afwachting van hun proces, omdat ze hun mening die, druiste op de gevestigde orde in Turkije, schriftelijk, mondeling of op andere wijze hadden geuit. 123 mensen werden onder gerechtelijk toezicht geplaatst.
In 2025 zijn 9.348 mensen aangeklaagd op grond van wetten die het beledigen van de president, staatssymbolen en -instellingen strafbaar stellen.
Ook journalisten werden onder grote juridische druk gezet. 303 journalisten werden in de loop van het jaar onderzocht of vervolgd. Tweeënveertig journalisten werden gevangengezet en 28 zaten eind 2025 nog steeds vast. De autoriteiten blokkeerden de toegang tot 489 nieuwsberichten.
In het rapport van IHD is ook te lezen dat in 2025 volgens de cijfers van het ministerie van Justitie, aanklagers 9.348 aanklachten indienden tegen 8.005 mensen op grond van wetten die het beledigen van de president, staatssymbolen en -instellingen strafbaar stellen. Rechtbanken hebben 1923 verdachten op grond van deze bepalingen veroordeeld, terwijl de uitspraak in nog eens 2127 zaken is uitgesteld.
Druk op burgemeesters van de oppositie
Het rapport benadrukte ook de overheidsinterventie in door de oppositie bestuurde gemeenten. In 2025 werden 22 burgemeesters en locoburgemeesters in 21 gemeenten uit hun ambt gezet. Sinds de lokale verkiezingen van 2024 waren eind 2025 27 burgemeesters afgezet, waaronder vijf burgemeesters van grote steden, en in 13 gemeenten werden de gekozen besturen vervangen door door de overheid benoemde beheerders.
De organisatie gaf aan dat haar cijfers alleen betrekking hebben op gevallen die openbaar zijn gemaakt of bij haar kantoren zijn gemeld, en waarschuwde dat de werkelijke omvang van de schendingen waarschijnlijk hoger ligt.
IHD, opgericht in 1986 en gevestigd in Ankara, is een van de oudste mensenrechtenorganisaties van Turkije en houdt al decennia lang toezicht op en documenteert mensenrechtenschendingen in het hele land.
Dit artikel van het mensenrechtenorganisatie Stockholm Center for Freedom is vertaald uit Engels.
Het Stockholm Center for Freedom (SCF) is een Zweedse non-profit mensenrechtenorganisatie die zich inzet voor de promotie van de rechtsstaat, democratie en fundamentele rechten en vrijheden, met een specifieke focus op Turkije. https://stockholmcf.org/
