Het Nobelcomité heeft de Nobelprijs voor de Natuurkunde van 2026 toegekend aan de Belgische wetenschapper Francis Halzen voor zijn werk aan de detectie van ‘spookachtige’ kosmische deeltjes.
In België geboren wetenschapper is de grondlegger van de meting van neutrino’s, deeltjes uit het heelal die extreem veel energie bevatten en “ongrijpbaar” zijn. Hij deed vanaf de jaren 80 onderzoek naar het meten van neutrino’s vanaf de Zuidpool.
“Francis Halzen heeft leiding gegeven aan een internationaal team van onderzoekers en ingenieurs die ons een fantastisch instrument hebben geleverd”, zei Nobelcomitévoorzitter Mark Pearce in een verklaring. “Zijn vasthoudendheid en wetenschappelijke visie hebben de weg vrijgemaakt voor een nieuw soort astronomie.”
De deeltjesfysicus Halzen, verbonden aan de Universiteit van Wisconsin-Madison, presenteerde in 1988 voor het eerst plannen voor het IceCube Neutrino Observatorium en werkte mee aan het realiseren ervan.
Op het IceCube-neutrino-observatorium, die zich diep in het ijs op de Zuidpool van Antarctica bevindt worden minuscule, energierijke deeltjes uit de ruimte gedekteerd, neutrino’s genaamd. Het zijn meest ongreepbare deeltjes in het universum. Ze worden ook wel ‘spookdeeltjes’ genoemd omdat ze dwars door elke materie heen vliegen.
De prijs wordt gewoonlijk toegekend aan een team van wetenschappers maar dit jaar krijgt de 82-jarige Halzen persoonlijk ongeveer een miljoen euro. De prijzen, verdeeld over verschillende categorieën, worden uitgereikt op 10 december, de sterfdag van Alfred Nobel, naar wie de prijs is vernoemd.
