ZIEKE MAN, VEROORDEELD VOOR VERMEENDE BANDEN MET DE GÜLEN-BEWEGING, OVERLIJDT IN GEVANGENGSCHAP
Zieke 73-jarige gevangene, veroordeeld voor vermeende banden met de Gülen-beweging, overlijdt in gevangenschap na herhaalde oproepen om strafonderbreking om medische redenen.
Een 73-jarige Turkse gevangene, die was veroordeeld voor vermeende banden met de religieuze Gülen-beweging, is maandag overleden. Hij werd vastgehouden ondanks zijn verslechterende gezondheid, herhaalde oproepen tot vrijlating en waarschuwingen dat hij zonder dringende medische interventie zou kunnen overlijden werd niet gehoord.
Abdullah Tırpan overleed in een ziekenhuis in Istanbul, waar hij vorige week naartoe was overgebracht vanuit de Metris-gevangenis. Zijn linkerbeen werd op 22 oktober onder de knie geamputeerd vanwege vergevorderd gangreen, maar artsen overwogen later een tweede operatie om een groter deel van het been te amputeren omdat de infectie zich verder in zijn been had verspreid.
Familie werd niet op de hoogte gesteld
Zijn toestand verslechterde na de operatie en werd hij zondag overgebracht naar de intensive care en aan de beademing gelegd.
Zijn dochter, Esra Tırpan Yakut, zei zondag dat de familie pas op de hoogte was van zijn overplaatsing, toen ze het elektronische patiëntendossier raadpleegden. Ze werden door de autoriteiten niet op de hoogte gebracht.
“Het hart van mijn vader is gestopt en ze houden het met medicijnen aan de gang”, zei ze, terwijl ze beschreef wat de familie te horen had gekregen. “Ze hebben hem al geïntubeerd. Bid alstublieft voor hem. We kunnen niets meer doen.”
Verzoek strafonderbreking om medische redenen
Tırpans dood volgde na maandenlange oproepen van zijn familie, parlementariërs en mensenrechtenactivisten om zijn gevangenisstraf op medische gronden op te schorten.
Ondanks diabetes, hoge bloeddruk, zenuwschade en ernstige circulatieproblemen, was Tırpan herhaaldelijk door de staatsartsen geschikt bevonden om in de gevangenis te blijven.
De dochter van Tırpan diende op 20 oktober een verzoek in om de straf van haar vader op te schorten, nadat artsen toestemming van de familie hadden gekregen om zijn been te amputeren.
“We vragen om opschorting van zijn straf in naam van rechtvaardigheid en menselijkheid,” schreef ze op X. “Help ons alstublieft om onze stem te laten horen. Onze hele familie is diepbedroefd.”
De Turkse Raad voor Forensische Geneeskunde, een overheidsinstantie die verantwoordelijk is voor het beoordelen van de geschiktheid van gevangenen om in de gevangenis te blijven, concludeerde op 17 december 2025 dat hij zijn straf kon blijven uitzitten. Medische teams van het Tekirdağ Stadsziekenhuis kwamen in mei en juni 2026 tot vergelijkbare conclusies.
Het rapport van juni documenteerde verschillende chronische ziekten, maar concludeerde dat Tırpan zijn dagelijkse activiteiten zonder hulp kon uitvoeren en dat schorsing van zijn straf niet nodig was. Een ander onderzoek op 6 oktober zou geen medische belemmering voor zijn verdere gevangenschap hebben aangetoond.
Getuigen spreken de officiële rapporten tegen
Onafhankelijk parlementslid Mustafa Yeneroğlu, die Tırpan eerder deze maand in de Metris-gevangenis bezocht, waarschuwde op 9 oktober dat de gevangene zou kunnen overlijden zonder dringende medische interventie.
Yeneroğlu zei dat Tırpan vergevorderd gangreen, ernstige verkleuring en grote open wonden aan zijn linkerbeen had. Hij was niet in staat om te staan of in zijn basisbehoeften te voorzien, aldus het parlementslid, die de medische beoordelingen die concludeerden dat hij in staat was om in de gevangenis te blijven, in twijfel trok.
Maandagochtend, voordat de dood van Tırpan werd bekendgemaakt, deelde Ömer Faruk Gergerlioğlu, een parlementslid van de pro-Koerdische Partij voor Volksgelijkheid en Democratie (DEM), zijn meest recente medische rapport over X en bekritiseerde hij de autoriteiten omdat ze hem ondanks zijn levensbedreigende toestand gevangen hielden.
“Wie is hiervoor verantwoordelijk?”, vroeg Gergerlioğlu, en hij zei dat de autoriteiten niet hadden uitgelegd waarom Tırpans straf niet was opgeschort.
Het parlementslid zei dat hij juridische stappen zou ondernemen tegen degenen die hij verantwoordelijk achtte voor de afhandeling van de zaak.
“Iedereen zal zich voor de rechter moeten verantwoorden”, schreef hij op zijn X-account.
Tırpan, een vader van vijf kinderen die 55 jaar als slager werkte in de noordwestelijke provincie Tekirdağ, werd op 8 augustus 2019 veroordeeld. Het Turkse Hooggerechtshof bekrachtigde zijn veroordeling op 7 maart 2022.
Hij zat een gevangenisstraf van zevenenhalf jaar uit voor lidmaatschap van een gewapende terroristische organisatie vanwege zijn vermeende betrokkenheid bij de Gülen-beweging, geïnspireerd door de overleden islamitische geestelijke Fethullah Gülen.
De Turkse president Recep Tayyip Erdoğan heeft de beweging al sinds de corruptieonderzoeken van december 2013 in het vizier. Deze onderzoeken brachten hem persoonlijk in verband met de zaak, en ook verschillende leden van zijn familie en naaste omgeving werden ermee gelinkt.
Erdoğan verwierp de corruptieonderzoeken als een Gülenistische samenzwering en bestempelde de beweging in mei 2016 als terroristische organisatie. Dit leidde tot een grootschalige repressie na een couppoging in juli van dat jaar, waarvan hij Gülen beschuldigde de orkestratie te hebben bewerkstelligd. De beweging ontkent elke betrokkenheid bij de couppoging of terroristische activiteiten.
Volgens eerdere berichtgeving van SCF omvatte het bewijsmateriaal tegen hem onder meer het bezit van aandelen in een bedrijf dat een privéschool exploiteerde die naar verluidt gelieerd was aan de Gülen-beweging, het bijwonen van religieuze discussiebijeenkomsten, het doen van liefdadigheidsdonaties aan de beweging, het abonneren op de inmiddels opgeheven krant Zaman en het hebben van een rekening bij Bank Asya, een bank die voorheen gelieerd was aan de beweging.
De rechtbank verwees ook naar het feit dat zijn kinderen en kleinkinderen naar scholen gingen die aan de beweging verbonden waren en in het bezit zijn van religieuze publicaties werd ook in zijn vonnis naar voren gebracht.
Tırpan ontkende de strafrechtelijke beschuldigingen
Sinds de couppoging in 2016 heeft de Turkse regering activiteiten zoals het hebben van een rekening bij de inmiddels gesloten Bank Asya, destijds een van de grootste commerciële banken van Turkije; het gebruik van de ByLock-app, een versleutelde berichtenapp die beschikbaar was in de App Store van Apple en Google Play; en het abonneren op de inmiddels opgeheven krant Zaman of andere publicaties die gelieerd waren aan leden van de beweging, geaccepteerd als maatstaven voor het identificeren en arresteren van vermeende aanhangers van de Gülen-beweging op basis van beschuldigingen van lidmaatschap van een terroristische organisatie.
Hij werd voor het eerst gearresteerd in augustus 2016 en bracht ongeveer 19 maanden in voorarrest door voordat hij werd vrijgelaten in afwachting van de uitkomst van zijn rechtszaak. Hij werd in februari 2025 opnieuw gevangengezet na de definitieve uitspraak van zijn vonnis.
De dood van Tırpan komt te midden van aanhoudende kritiek op de manier waarop Turkije omgaat met ernstig zieke gevangenen. Mensenrechtenorganisaties hebben herhaaldelijk gewaarschuwd dat vertragingen in medische behandelingen en beslissingen van de Raad voor Forensische Geneeskunde, die ernstig zieke gevangenen geschikt achten om vast te houden, levens van gevangen in gevaar kunnen brengen.
