Turkije wordt geconfronteerd met toenemende economische en veiligheidsrisico’s nu het conflict, dat is ontstaan door Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran, escaleert. Analisten waarschuwen dat langdurige instabiliteit kan leiden tot brandstof tekorten, vluchtelingenstromen en toegenomen militante activiteiten langs de oostgrens.
De confrontatie begon op 28 februari met Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran en verspreidde zich snel toen Teheran wraak nam op Israël en doelen in de Golfregio.
Ankara heeft zowel de aanvallen op Iran als de Iraanse vergeldingsacties tegen Golfstaten veroordeeld en aangedrongen op een onmiddellijke stopzetting van de vijandelijkheden. Diplomatieke steun wordt aangeboden om verdere escalatie te voorkomen.
Economische onzekerheid
Economen zeggen dat de meest directe kwetsbaarheid van Turkije ligt in de energiemarkten. Volgens Goldman Sachs zal de impact op Turkije afhangen van hoe hoog de prijzen stijgen en hoe lang ze hoog blijven.
Econoom Mahfi Eğilmez waarschuwde in een commentaar op zijn website dat stijgende olieprijzen snel zouden doorwerken in de brandstofkosten, transportkosten en productiekosten, waardoor de inflatiedruk zou toenemen en de vraag naar buitenlandse valuta zou stijgen.
Een dergelijke aanhoudende energieschok, waarschuwde hij, zou de ruimte voor monetaire versoepeling beperken en de pogingen om de prijzen en de lira te stabiliseren bemoeilijken.
Migratie druk en grensveiligheid
Naast de economische risico’s, zeggen analisten dat de grootste onzekerheid op de lange termijn schuilt in de veiligheids- en migratiedynamiek langs de oostgrens van Turkije, mocht het conflict in Iran escaleren tot voorbij de aanvallen van buitenaf.
De buurlanden van Iran waarschuwen al langer dat grote aanvallen op het land de regio kunnen destabiliseren, onder meer door vluchtelingen over de grens te drijven. Turkije herbergt meer dan 74.000 Iraniërs met een verblijfsvergunning en ongeveer 5.000 vluchtelingen.
Turkije deelt een grens van 534 kilometer met Iran. Minister van Handel Ömer Bolat zei dat er geen sprake was van een uitzonderlijke situatie bij de belangrijkste grensovergangen, hoewel de doorvaart voor dagtoeristen was opgeschort.
Oppositiefiguren hebben ook gewaarschuwd dat Turkije te maken kan krijgen met een hernieuwde migratiedruk.
Tijdens een iftar(vasten)diner in Bursa riep de minister het Turkse leger op een bufferzone op Iraans grondgebied in te stellen en zei hij dat humanitaire hulp binnen Iran georganiseerd moest worden, en niet over de Turkse grens.
“Wij zijn een land dat sinds 2011 al een hoge prijs heeft betaald voor migratie”, zei Özdağ. “We zijn niet in staat om nog meer mensen op te nemen.”
De 534 kilometer lange grens van Turkije met Iran is al een van de belangrijkste doorvoerroutes in de regio.
Het land herbergt miljoenen Syrische en Afghaanse vluchtelingen, naar de meeste schattingen de grootste groep vluchtelingen ter wereld, en de politieke druk rond migratie is al jaren een dominant thema.
Turkije NAVO-lid
Het NAVO-lidmaatschap van Turkije maakt de situatie nog gevoeliger vanwege faciliteiten zoals de Amerikaanse luchtmachtbasis İncirlik en de radarinstallatie Kürecik.
Ankara benadrukte het belang van diplomatie, maar waarschuwde tegelijkertijd voor waakzaamheid aan de grens en de economische gevolgen. Men is zich ervan bewust dat een langdurige oorlog de Turkse financiën, veiligheidspositie en sociale stabiliteit onder druk zou kunnen zetten.
