Now Reading
TRUMPS PLAN VOOR IRAN: DE VEILIGHEIDSMUUR SLOPEN

TRUMPS PLAN VOOR IRAN: DE VEILIGHEIDSMUUR SLOPEN

De ogen van de wereld zijn gericht op Washington DC. En in de Amerikaanse hoofdstad zijn alle ogen gericht op president Donald Trump. Van de gangen van het Pentagon tot denktanks, van de lobby’s van het Congres tot televisiestudio’s, iedereen stelt dezelfde vraag: wat probeert president Trump te bereiken?

Op het eerste gezicht lijkt het beeld eenvoudig: de VS en Israël bombarderen Iraanse nucleaire installaties en raketlanceerinstallaties. Analyses in Washington wijzen er echter op dat deze operatie niet alleen een militaire operatie is gericht op het stoppen van het nucleaire programma. Het gaat erom de veiligheidsstructuur te ontmantelen die het Iraanse regime overeind houdt.

Daarom waren de doelwitten van de recente aanvallen niet alleen nucleaire installaties zoals Natanz, Fordow of Arak. Ook veiligheidsstructuren die protesten in Iran onderdrukken, werden getroffen. Enkele hoofdkwartieren van de Revolutionaire Garde, de Basij-paramilitaire strijdkrachten en interne veiligheidsdiensten werden geraakt.

De kern van de strategie die in Washington wordt besproken, is als volgt: om het regime omver te werpen, moet eerst het mechanisme waarmee het angst in de samenleving zaait, worden verzwakt. Dit is de reden voor de intense bombardementen. Volgens gegevens van CENTCOM hebben de VS twee keer zoveel munitie gebruikt als tijdens de invasie van Irak in 2003. Tot nu toe hebben 50.000 soldaten, 200 gevechtsvliegtuigen en 2 vliegdekschepen aan de gevechten deelgenomen.

In de eerste twee dagen werden meer dan 2.000 doelen geraakt, waaronder het hoofdkwartier van het veiligheidsnetwerk. Zoals een Amerikaanse veiligheidsanalist het verwoordde, is het plan gebaseerd op de formule: “Air power + Israel + internal collapse.”

Met andere woorden, als de Amerikaanse luchtmacht, Israëlische operaties en mogelijke interne maatschappelijke druk in Iran samenkomen, kan het regime van binnenuit worden gebroken.

Hoop van Tel Aviv: als de veiligheidsmuur instort, zullen de straten onrustig worden
Veiligheidskringen in Tel Aviv denken in dezelfde richting. Hoewel Israëlische functionarissen het niet openlijk zeggen, geloven ze dat het grootste obstakel voor een volksopstand tegen het regime in Iran het veiligheidsapparaat is.

Centraal in dit apparaat staat de Revolutionaire Garde. Daaronder bevinden zich de Basij-militie en de interne veiligheidsdiensten. Deze structuur is de reden waarom protesten in Iran vaak zo hardhandig worden onderdrukt.

In Israëlische analyses wordt vaak het volgende argument aangevoerd: als de coördinatie van dit veiligheidsnetwerk instort, zouden straatprotesten opnieuw kunnen oplaaien, gezien de reeds toenemende economische crisis en maatschappelijke onvrede.

Met andere woorden, het doelwit is niet alleen de militaire capaciteit van Iran; het is het mechanisme waarmee het regime de samenleving controleert.

Grote scepsis in Washington
Er bestaat echter ernstige twijfel in Washington over de vraag of deze strategie zal werken. Veel analisten herinneren ons eraan dat luchtaanvallen alleen geen gevestigde regimes omverwerpen. Er zijn maar weinig voorbeelden hiervan in de geschiedenis. Het regime van Saddam Hoessein werd niet door luchtaanvallen, maar door een grondinvasie omvergeworpen. In Servië overleefde het regime van Milošević de NAVO-bombardementen, maar viel uiteindelijk door interne politieke processen.

Iran is echter een complexere structuur dan Irak of Servië. Het land telt bijna 85 miljoen inwoners, heeft een sterke staatstraditie en een ideologisch veiligheidsapparaat. Bovendien is Iran geen klassieke staat; het is ook een ‘netwerkmacht’ die zich over de hele regio uitstrekt.

Het schaduwleger van Iran
Het belangrijkste voordeel van Teheran is dit netwerk. De macht van Iran is niet beperkt tot het eigen leger. Hezbollah in Libanon, de Houthi’s in Jemen, sjiitische milities in Irak en militienetwerken in Syrië vormen de regionale invloedssfeer van Iran. Dankzij deze structuur hoeft de oorlog niet alleen op Iraans grondgebied te worden uitgevochten.

Dit is een van de grootste risico’s voor de militaire planning in Washington. Want in plaats van rechtstreeks Amerikaanse bases aan te vallen, kan Iran het conflict naar verschillende fronten uitbreiden. Amerikaanse bases in Irak, handelsroutes in de Rode Zee, de grens tussen Libanon en Israël, of olie-infrastructuur in de Golf worden gezien als potentiële fronten voor deze schaduwoorlog.

De Straat van Hormuz: het zenuwcentrum van het mondiale systeem
Een ander cruciaal punt is de Straat van Hormuz. Ongeveer 20 procent van de wereldwijde oliehandel gaat door deze smalle waterweg. Als Iran deze route aanvalt, kan dat de wereldwijde energiemarkt op zijn grondvesten doen schudden. Energie-experts in Washington zeggen dat een dergelijk scenario de olieprijzen snel zou kunnen opdrijven en de wereldeconomie ernstig zou kunnen beïnvloeden. Daarom wordt gesteld dat de economische gevolgen van de oorlog veel groter zouden kunnen zijn dan de militaire impact. Zal het regime instorten?

De kern van het hele debat draait om één vraag: zal het Iraanse regime werkelijk instorten?
Sommigen beweren dat de economische crisis, de onvrede onder jongeren en de politieke druk in Iran al hoog zijn. Volgens hen zou externe militaire druk dit systeem kunnen ondermijnen. Een andere sterke mening stelt echter het tegenovergestelde.

Deze visie suggereert dat een externe aanval een nationalistische reflex in Iran zou kunnen opwekken en het regime zou kunnen versterken in plaats van verzwakken. De geschiedenis kent vele vergelijkbare voorbeelden. Tijdens de oorlog tussen Iran en Irak overleefde het regime ondanks zware verliezen.

De grootste angst van Washington: een eindeloze oorlog
De meest geuite zorg in de Amerikaanse hoofdstad is een ander scenario. Als het regime overleeft, hoeft de oorlog geen klassieke frontale oorlog te worden. In plaats daarvan zou een lange schaduwoorlog kunnen beginnen. Aanvallen van milities, cyberaanvallen, regionale conflicten en spanningen met lage intensiteit zouden jarenlang kunnen aanhouden.

Sommige analisten in Washington stellen dit openlijk: een dergelijk scenario zou een nieuwe “eindeloze oorlog” voor de VS kunnen betekenen.

Vandaag de dag weet niemand in Washington het zeker. Trumps strategie zou het Iraanse nucleaire programma en de veiligheidsinfrastructuur op korte termijn ernstig kunnen schaden. Maar de echte vraag is niet militair, maar politiek.

Als de veiligheidsmuur valt en het interne machtsevenwicht in Iran verandert, zou de geopolitiek van het Midden-Oosten volledig herschreven kunnen worden. Maar als het regime overleeft, zouden de VS en Israël verwikkeld kunnen raken in een langdurig en complex regionaal conflict.

View Comments (0)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Scroll To Top