Door het ontstaan van een omvangrijke zwarte markt voor het bemachtigen van Schengen-visum afspraken is het voor Turken die naar Europa willen reizen steeds lastiger geworden om een visum te krijgen. Na de aankondiging van het Turkse ministerie van Handel dat er een onderzoek is ingesteld naar zeven visumbemiddelingsbureaus, kwamen er reacties uit vijf landen.
Het wordt steeds moeilijker voor Turken om een tijdslot te bemachtigen voor een afspraken voor Schengen-visum aanvraag. Volgens Turkse media wordt de kunstmatige schaarste aangedreven door geautomatiseerde software. Louche tussenpersonen en frauduleuze bureaus kapen gratis of goedkope officiële tijdssloten weg om deze vervolgens voor woekerprijzen door te verkopen aan wanhopige reizigers.
Het Turkse Ministerie van Handel heeft inmiddels een grootschalig strafrechtelijk onderzoek ingesteld naar zeven grote tussenbedrijven die verdacht worden van deze bot-gestuurde afsprakenfraude.
Turkije is samen met China de grootste aanvrager van Schengenvisa. In 2024 zijn er vanuit Turkije ongeveer 1,17 miljoen aanvragen ingediend.
Na de commotie die is ontstaan rond de Schengen-visumaanvragen in Turkije hebben enkele landen gereageerd. De Turkse krant Nefes publiceerde zaterdag de reacties van de Duitse, Nederlandse, Franse, Belgische en Oostenrijkse ambassades op deze beschuldigingen.
De Europese Commissie heeft geen details openbaar gemaakt over een formeel onderzoek naar visumafspraken in Turkije.
Nederland
De Nederlandse ambassade zei dat ze meldingen van mogelijk wangedrag serieus nam en overleg zou plegen met andere Schengenlanden die dezelfde externe dienstverlener gebruiken.
De ambassade zei ook een onderzoek van de Europese Commissie te verwelkomen en de bevindingen mee te nemen in gesprekken met bedrijven die visumaanvragen behandelen.
België
De Belgische ambassadeur in Turkije, Hendrik Van de Velde, zei dat het Belgische systeem bots niet toestaat afspraken te verkrijgen en drong er bij aanvragers op aan alleen VFS Global te gebruiken, de door de overheid geautoriseerde dienstverlener.
“Dit is weggegooid geld”, zei hij, verwijzend naar betalingen aan onbevoegde tussenpersonen.
Van de Velde zei dat onofficiële bureaus geen snellere toegang kunnen bieden of de kans op een visum kunnen vergroten.
Aanvragers van een Belgisch visum vullen een online aanvraagformulier in via het Visa on Web-portaal van de overheid, waarna ze worden doorverwezen naar VFS Global om een afspraak te maken.
Duitsland
Duitsland heeft verklaard dat het nieuwe wachtlijstsysteem voorkomt dat bedrijven massaal visumafspraken reserveren.
De ambassade verklaarde een wachtlijstsysteem te hebben ingevoerd dat voorkomt dat dienstverleners massaal reserveringen maken en waarschuwde aanvragers om geen onofficiële tussenpersonen te betalen.
Onder dit systeem schrijven aanvragers zich eerst in op een wachtlijst en ontvangen later een datum waarop ze hun documenten moeten indienen bij iDATA, de enige geautoriseerde Duitse visumdienstverlener in Turkije.
Afspraken worden toegewezen in de volgorde waarin aanvragers zich aanmelden, waardoor het niet meer nodig is om herhaaldelijk te zoeken naar vrijgekomen plekken. Zo vertelden de Duitse autoriteiten aan Nefes. Het systeem zou ook voorkomen dat verschillende dienstverleners grote aantallen afspraken kunnen reserveren.
Oostenrijk
De Oostenrijkse ambassadeur, Gabriele Juen, zei dat er technische beveiligingsmaatregelen waren getroffen bij het Oostenrijkse consulaat-generaal in Istanbul om ervoor te zorgen dat echte aanvragers via VFS Global een afspraak konden krijgen.
De Ostenrijker waarschuwde aanvragers ook om geen geld te betalen aan visumbureaus of andere tussenpersonen.
Frankrijk
De Franse ambassade personeel verklaarde dat ze de aantijgingen te zullen onderzoeken en haar relatie met visumdienstverleners te herzien in het licht van de bevindingen.
VFS Global is ’s werelds grootste commerciële dienstverlener die optreedt als tussenpersoon voor overheden en diplomatieke missies wereldwijd.
Onderzoek naar VFS Global
Lighthouse Reports, dat samen met 14 mediaorganisaties in 12 landen een onderzoek naar VFS Global coördineerde, meldde dat de commissie een onderzoek naar uitbestede visumdiensten plant om manieren te vinden om misbruik te voorkomen.
Het onderzoek wees uit dat bots van externe partijen zich in verschillende landen op afspraaksystemen hadden gericht en dat sommige VFS-medewerkers ervan werden beschuldigd afspraken te verkopen.
Inspectierapporten van Europese overheden, verkregen door het consortium, documenteerden ook zorgen over corruptie, gegevensbescherming en druk op aanvragers om diensten af te nemen die als optioneel werden gepresenteerd.
VFS Global ontkent dat het agenten bevoorrechte toegang tot afspraken geeft.
Het bedrijf stelt ook dat ambassades en consulaten, en niet VFS Global, het aantal beschikbare afspraken bepalen.
De Vereniging van Turkse Reisbureaus zegt dat afspraken die ’s avonds laat, in het weekend of op feestdagen worden vrijgegeven, snel door bots worden ingepikt en later voor 300 tot 1000 euro worden aangeboden.
