De Amerikaanse president Donald Trump wuifde maandag het verzet van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu tegen een mogelijke verkoop van F-35-gevechtsvliegtuigen aan Turkije weg. Hij vertelde verslaggevers aan boord van Air Force One, een dag voordat de twee leiders elkaar in het Witte Huis zouden ontmoeten, dat geen enkele buitenlandse leider de beslissingen over Amerikaanse wapenexport zou bepalen.
Op de vraag of hij aan Netanyahu, die zich publiekelijk heeft uitgesproken tegen de levering van F-35’s aan Turkije, zou laten weten dat hij het daar niet mee eens was. Antwoordde Trump: “Niemand vertelt mij wat we wel en niet zouden moeten verkopen.”
“Turkije is een geweldige bondgenoot voor me geweest,” zei Trump hij verder. “Een zeer machtig land, trouwens. Een geweldig leger. Een zeer groot leger. Een zeer machtig leger. Beschikt over veel geweldige uitrusting.”
Turkije werd in 2019 uit het multinationale F-35 Joint Strike Fighter-programma gezet nadat het Russisch S-400 luchtverdedigingssysteem had aangeschaft. Washington betoogde dat het gebruik van de S-400 naast de stealth-vliegtuigen gevoelige NAVO-technologie in gevaar zou kunnen brengen en legde later sancties op voor defensieaankopen op grond van de Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act (CAATSA).
Ankara, een belangrijke NAVO-bondgenoot, heeft herhaaldelijk opgeroepen tot heropname van het land in het project en heeft die bezwaren consequent verworpen en betoogd dat het land ongeveer 1,4 miljard dollar in het programma had geïnvesteerd voordat het werd uitgesloten.
Na de ontmoeting met de Turkse president Recep Tayyip Erdoğan tijdens de NAVO-top van deze maand. Heeft Trump steeds vaker laten doorschemeren dat hij openstaat voor het herstellen van de defensiebanden met Ankara en liet schemeren dat hij het verzoek van Turkije om zich weer bij het F-35-programma aan te sluiten in overweging zou nemen.
Voor Israël gaat de kwestie verder dan de relatie tussen de VS en Turkije. Israëlische regeringen hebben steeds ernaar gestreefd de kwalitatieve militaire voorsprong van het land in het Midden-Oosten te behouden en hebben zich vel verzet tegen de overdracht van Amerika’s meest geavanceerde militaire systemen aan regionale machten die als potentiële strategische concurrenten worden beschouwd.
