IRAN BELEEFT GROOTSTE DAG VAN ANTI-REGIMEPROTESTEN TOT NU TOE

Grootschalige anti-regimeprotesten hebben woensdag Iran overspoeld, in wat mensenrechtenorganisaties omschreven als de grootste onrustdag tot nu toe, die Iran heeft gekend sinds de protesten van 2022-2023. Die protesten volgden op de dood van de 22-jarige Mahsa Amini in politiehechtenis, wat leidde tot landelijke verontwaardiging over overheidsrepressie en vrouwenrechten.

Veiligheidstroepen vuurden traangas af op demonstranten in de Grote Bazaar van Teheran, terwijl parallelle confrontaties en stakingen in het hele land uitbraken, waaronder in de heilige stad Mashhad. Er staan meer protesten gepland voor donderdag, wat erop wijst dat de onrust geen tekenen van afname vertoont.

De protesten begonnen uit frustratie over de enorme inflatie en de stijgende voedselprijzen in het land. Het werden al gauw demonstraties tegen het regime en tegen het gebrek aan politieke vrijheid en voor vrouwenrechten.

De onrust begon nadat de Iraanse munt, de rial, in waarde kelderde. De enorme inflatie die er op volgde leidde tot een een forse stijging van de kosten van levensonderhoud. Wat begon als lokale onrust in de Grote Bazaar van Teheran is uitgegroeid tot landelijke demonstraties tegen het regime en tegen het gebrek aan politieke vrijheid en voor vrouwenrechten.

De demonstraties, die nu al elf dagen aan de gang zijn, hebben zich verspreid naar tientallen steden en belangrijke commerciële centra, wat de omvang van de uitdaging voor de autoriteiten onderstreept. Mensenrechtenorganisatie HRANA (Human Rights Activists News Agency) meldt dat de onrust dodelijk is geworden, met bijna 40 doden sinds het begin van de protesten.

Verschillende oppositiepartijen hebben opgeroepen tot een algemene staking op donderdag, wat wijst op een voortdurende mobilisatie in het hele land. Verwacht wordt dat de veiligheidstroepen de repressie zullen intensiveren, met name in grote steden en commerciële centra, waardoor het risico op verdere slachtoffers toeneemt.

De omvang van de onrust en de snelheid waarmee deze zich over Iran heeft verspreid, onderstrepen een niveau van publieke woede dat verder gaat dan geïsoleerde economische protesten. Het wijst in plaats daarvan op een diepere frustratie over het bestuur, corruptie en de leefomstandigheden.

Internationale aandacht
Het groeiende dodental en berichten over massale arrestaties hebben ook scherpe internationale aandacht getrokken, waardoor de druk op Teheran op een gevoelig moment toeneemt. Washington heeft het harde optreden van Iran tegen demonstranten, met name de aanvallen op ziekenhuizen, sterk veroordeeld.

President Donald Trump heeft gewaarschuwd dat Iran “zeer hard” zou worden aangepakt door de Verenigde Staten als er meer demonstranten omkomen tijdens protesten. Dit benadrukt het risico dat een binnenlandse crisis kan escaleren tot een bredere diplomatieke confrontatie naarmate het harde optreden toeneemt.

HRANA meldt dat sinds 28 december minstens 36 mensen zijn omgekomen, waaronder 34 demonstranten en twee leden van de veiligheidsdiensten. Vier van de doden waren jonger dan 18 jaar. Tientallen demonstranten raakten gewond, velen door rubberkogels of plastic projectielen die door de veiligheidsdiensten werden afgevuurd.