DENEMARKEN WIL TURKSE LERARES UITZETTEN ONDANKS RISICO OP VERVOLGING VANWEGE BANDEN MET GÜLEN
Een Deense asieluitspraak heeft een 29-jarige Turkse wiskundelerares, op de rand van gedwongen terugkeer naar Turkije gebracht. Omdat ze het gevaar ‘bagatelliseren’ door te stellen dat ze ‘geen hoge functie bekleedde die tot haar vervolging zou leiden’.
Volgens een artikel van Bünyami Tekin , gepubliceerd op de nieuwswebsite Turkish Minute. Hebben de autoriteiten de banden van Tuğba Koç met de religieus georiënteerde Gülen-beweging erkend, maar kwamen tot de conclusie dat ze niet ‘belangrijk genoeg’ was om vervolging te riskeren.
Deze bewering staat haaks op de manier waarop Turkije mensen vervolgt die ervan worden beschuldigd banden te hebben met aan Gülen gelieerde organisaties, zoals in het artikel te lezen valt.
Koç, afkomstig uit de provincie Antalya in Zuid-Turkije, kreeg het bevel Denemarken binnen zeven dagen te verlaten nadat de Deense asielcommissie op 18 mei een eerdere afwijzing van haar asielaanvraag had bevestigd. Ze vertelde aan Turkish Minute dat ambtenaren een terugverhoor voor donderdag om 9.00 uur hadden gepland en haar hadden gewaarschuwd dat ze, als ze niet meewerkte, door de politie kon worden opgespoord en gedwongen kon worden uitgezet.
De commissie verwierp de kern van Koç’s verhaal niet. Het erkende dat ze banden had met de Gülenbeweging, een op geloof gebaseerde burgerbeweging, geïnspireerd door de overleden Turkse islamitische geleerde Fethullah Gülen, bekend om haar scholen, liefdadigheidsinstellingen en interreligieuze samenwerking.
Haydi arkadaşlar, Tuğba'nın sesini duyuralım!
— Sevinç Özarslan (@sevincozarslan) May 18, 2026
"I am Tuğba Koç. Two years ago, I claimed asylum in Denmark on the grounds of my association with the Hizmet movement. My asylum claim has been rejected as of today, and I face imminent deportation within three days. I am gravely… pic.twitter.com/DBpjkL6qgb
President Recep Tayyip Erdoğan heeft de Gülenbeweging in het vizier sinds de corruptieonderzoeken van 17-25 december 2013, waarbij toenmalig premier Erdoğan, leden van zijn familie en zijn naaste kring betrokken waren.
Erdoğan deed de onderzoeken af als een door Gülen gesteunde samenzwering tegen zijn regering en begon de beweging af te schilderen als een vijand van de staat. Later, in mei 2016, bestempelde hij de beweging als een terroristische organisatie en zijn harde aanpak nam toe na een mislukte staatsgreep in juli 2016, die Erdoğan aan Gülen toeschreef. Gülen ontkende elke betrokkenheid tot aan zijn dood, en de beweging blijft elke rol in de couppoging of terrorisme ontkennen.
De Deense autoriteiten oordeelden desondanks dat Koç geen reëel risico vormde bij terugkeer, daarbij verwijzend naar het feit dat ze in Turkije niet was aangehouden, formeel aangeklaagd of veroordeeld, geen zichtbare zaak tegen haar had in het Turkse justitiële informatiesysteem en het land in april 2024 legaal had verlaten. Deze beslissing beschouwde de afwezigheid van een openstaande zaak feitelijk als bewijs van veiligheid, ondanks Turkijes gewoonte om geheime terrorismeonderzoeken, verklaringen van informanten te gebruiken en om studentenhuisvesting, sociale contacten en routinematige verplaatsingen genoeg te vinde en tot vervolging over te gaan.
Het ontbreken van UYAP melding betekent niet dat er geen dossier is
In het Turkse rechtssysteem betekent de afwezigheid van een zichtbaar Turks dossier in de Nationale Justitiële Netwerkserver (UYAP), een gecentraliseerd digitaal systeem dat door de Turkse justitiële instellingen wordt gebruikt voor het opslaan en delen van juridische documenten, niet dat er geen dossier is. Het kan alleen betekenen dat de zaak nog niet in het stadium is waarin de verdachte deze kan inzien.
De advocaat van Koç waarschuwde ook dat het ontbreken van een zichtbaar dossier van de UYAP een onderzoek niet uitsluit, omdat terrorismeonderzoeken in Turkije vaak geheim blijven totdat detentie- of arrestatiebevelen worden uitgevoerd.
Volgens de laatste cijfers van het ministerie van Justitie zijn sinds 2016 meer dan 126.000 mensen veroordeeld voor vermeende banden met de beweging, waarvan er 11.085 nog steeds vastzitten. Tegen meer dan 24.000 mensen lopen nog rechtszaken, terwijl bijna tien jaar later nog steeds 58.000 mensen actief worden onderzocht.
In de beleidsnota van het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken staat dat het harde optreden van Turkije na de staatsgreep heeft geleid tot honderdduizenden arrestaties en detenties, meer dan 130.000 ontslagen in de publieke sector, meer dan 230.000 intrekkingen van paspoorten, inbeslagname van bezittingen en vervolging van Turkse staatsburgers in het buitenland. De nota noemt ook verschillende risicofactoren die overeenkomen met delen van het dossier van Koç, waaronder het gebruik van een bepaalde berichtenapp, aan Gülen gelieerde scholen, internaten, organisaties, sociale media en leraren van aan Gülen gelieerde onderwijsinstellingen.
Na haar afstuderen in 2019 werkte Koç als wiskundelerares. Ze vertelde Turkish Minute dat ze in 2019 en 2020 betaald lesgaf, vervolgens in 2021 en 2023 bij een particuliere examenvoorbereidingscursus voor de universiteit, voordat ze in 2024 privélessen ging geven, het jaar waarin ze Turkije verliet.
Koç vertelde Turkish Minute dat haar voormalige huisgenoot Turkije verliet nadat besefte dat ze door de politie in de gaten werden gehouden. Ze kreeg later asiel in Nederland. De huisgenoot heeft een beëdigde verklaring afgelegd ter ondersteuning van Koç’s asielaanvraag, zei ze.
Ze zei ook dat toen ze hoorde dat de Deense autoriteiten de UYAP-melding als doorslaggevend beschouwden, zich afvroeg “Begrijp ik het goed: bedoelen jullie dat ik terug naar Turkije moet en moet afwachten tot wat ik vertel in UYAP verschijnt zodat jullie kunnen erkennen dat ik hier mag wonen?”
Haar punt was dat de Deense uitspraak leek te eisen dat ze terug moest naar Turkije, vervolging en detentie moest ondergaan en pas daarna bescherming moest komen zoeken, als ze op de een of andere manier weer kon ontsnappen.
Koç zei dat de Deense autoriteiten haar verhaal accepteerden, maar het gevaar bagatelliseerden omdat ze geen hooggeplaatste figuur was.
“Ze zeggen: Ja, je bent een Gülenist, maar je bekleedt geen prominente positie binnen de beweging,” vertelde ze aan Turkish Minute. “Ze accepteren wat ik ze heb verteld omdat ik het heb onderbouwd met documenten en concreet bewijs. Maar ze zeggen dat ze niet denken dat ik vervolgd zou worden als ik terugkeer naar Turkije.”
Voor Turkse rechtbanken is prominentie echter niet de doorslaggevende factor geweest voor mensen die vervolgd worden vanwege hun lidmaatschap van de Gülen-beweging. Leraren, studenten, mensen die in studentenhuizen verbleven en mensen die families van gedetineerden hielpen, zijn vastgezet, berecht of veroordeeld.
Lees het originele artikel in het Engels op turkishminute.com
“Denmark moves to deport Turkish teacher despite risk of prosecution over Gülen links”
