Iran en Oman hebben dinsdag aangekondigd dat ze een gezamenlijke werkgroep oprichten om de zogenaamde ‘maritieme servicekosten’ voor de Straat van Hormuz te onderzoeken. Hiermee zetten ze de gesprekken over de strategische waterweg voort, ondanks de Amerikaanse tegenstand tegen elk soort tolheffing dat ze als illegaal beschouwen.
Iran en Oman zullen de kosten bestuderen die in rekening gebracht moeten worden voor diensten die worden verleend bij het beheer van de Straat van Hormuz, zo verklaarden beide landen dinsdag. Ze benadrukten daarbij dat zij soevereiniteit over de waterweg behouden.
Teheran heeft herhaaldelijk aangegeven dat het van plan is om zogenaamde ‘maritieme servicekosten’ te heffen voor het passeren van de straat, in plaats van tol, een plan dat fel wordt bestreden door de Verenigde Staten.
Iran maakt onderscheid tussen directe tol en ‘maritieme servicekosten’ (voor bijvoorbeeld navigatiehulp, veiligheid en milieumaatregelen) om de eigen regie over het water te legitimeren.
In een gezamenlijke verklaring van dinsdag benadrukten Iran en Oman hun “soevereine rechten over hun territoriale wateren”, maar de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken zei op X dat beide partijen zich inzetten voor “tolvrije, veilige doorgang”.
Ze “kwamen overeen om hun dialoog over deze kwestie voort te zetten via een gezamenlijke werkgroep tussen de twee ministeries van Buitenlandse Zaken”, aldus de verklaring.
De verklaring volgde op ontmoetingen in Muscat tussen hoge functionarissen van beide landen. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi en hoofdonderhandelaar Mohammad Bagher Ghalibaf ontmoetten de Omaanse sultan Haitham bin Tariq en minister van Buitenlandse Zaken Badr Albusaidi.
De werkgroep had als doel “een akkoord te bereiken over het toekomstige beheer van de scheepvaart in de Straat van Hormuz en de diensten die in dit verband zullen worden verleend, alsmede de bijbehorende kosten, in overeenstemming met internationale normen”, aldus de verklaring.
Geopolitiek strijdpunt
Het in rekening brengen van verplichte kosten (inclusief Iraanse maritieme verzekeringen) vormt een geopolitiek strijdpunt. Het schept bovendien een gevaarlijk precedent voor de wereldwijde handel, aangezien een kwart van de wereldwijde olie- en gasvoorziening door deze zeestraat gaat.
In het memorandum van overeenstemming tussen Iran en VS staat dat Iran en Oman, die aan de straat grenzen, samen met andere Golfstaten zullen overleggen over het “toekomstige beheer en de maritieme diensten”.
Iran heeft de blokkade echter inmiddels opgeheven als onderdeel van de overeenkomst die vorige week met de VS werd gesloten.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat als Oman probeert de waterweg samen met Iran te controleren, hij “ze zal opblazen”.
